نخ POY یا Partially Oriented Yarn یکی از مهم ترین انواع نخ فیلامنت است که بخش مهمی از صنعت نساجی مدرن را تشکیل می دهد. نخ های فیلامنتی در تولید انواع پارچه های بافته و کشباف کاربرد وسیعی دارند. این نخ به عنوان یک نخ نیمه کشش یافته شناخته می شود که مستقیماً از مرحله ی ریسندگی تولید می شود و بعداً می تواند در فرآیندهای تکمیلی نظیر تکسچرایزینگ (Texturing) و کشیدگی (Drawing) به نخ های نهایی با خواص ویژه تبدیل گردد.
فرآیند تولید نخ POY
در این قسمت به معرفی ماده اولیه و مراحل تولید نخ POY می پردازیم.
ماده اولیه
ماده ی اصلی برای تولید این نخ پلی استر (PET) است. در برخی موارد از پلی آمید (Nylon 6, 6.6) یا پلی پروپیلن نیز استفاده می شود.
مراحل تولید
- ذوب پلیمر (Polymer Melting): چیپس پلی استر در دستگاه اکسترودر ذوب شده و تبدیل به مذاب یکنواخت می شود.
- اکستروژن و رشته سازی (Extrusion & Spinning): مذاب از طریق اسپینرت ها (نازل های ریسندگی) عبور می کند و فیلامنت های بسیار ظریف تولید می شوند.
- سرد کردن (Quenching): فیلامنت ها توسط هوای سرد تثبیت و منجمد می شوند.
- کشش جزئی (Partial Orientation): نخ های تازه تولید شده تا حدودی کشیده می شوند تا میزان بلورینگی و استحکام نسبی افزایش یابد، اما به مرحله کشش کامل نمی رسند.
- پیچش (Winding): نخ POY روی بوبین ها با سرعت های بالا (معمولاً ۳۰۰۰ تا ۴۰۰۰ متر در دقیقه) پیچیده می شود.
خواص نخ POY
این نخ دارای استحکام متوسط است، کمتر از نخ FDY اما بیشتر از نخ LOY. نخ POY از مات تا براق قابل تولید است. از نرمی بالا برخوردار است که مناسب تکسچره است. همچنین بیشتر به عنوان نخ ورودی برای تکسچره و تهیه نخ DTY به کار می رود. جدول ویژگی های این نخ را در زیر می بینید:
| ویژگی | توضیحات |
| استحکام | متوسط، کمتر از نخ FDY اما بیشتر از نخ LOY |
| ازدیاد طول | زیاد (به دلیل نیمه کشش یافتگی) |
| براقیت | از مات تا براق قابل تولید است |
| نرمی | بالا، مناسب برای تکسچره |
| کاربرد | عمدتاً به عنوان نخ ورودی برای تکسچره و تهیه نخ DTY |
ماشین آلات تولید POY
اجزای اصلی ماشین
- اکسترودر: ذوب کردن چیپس پلی استر و انتقال مذاب.
- اسپینرت ها: نازل های بسیار ریز برای رشته سازی فیلامنت ها.
- سیستم کوئنچ (Quenching): خنک کردن یکنواخت فیلامنت ها با جریان هوای کنترل شده.
- Godet Rollers (غلتک های کشش): جهت کشش جزئی و تثبیت خواص مکانیکی نخ.
- Oil Applicator (روغن زن): اعمال روغن نخ برای جلوگیری از سایش و پرزدهی.
- Winder (دستگاه پیچش): بوبین پیچی نخ با سرعت بالا و تنش کنترل شده.
تولیدکنندگان مطرح ماشین آلات POY
- Barmag (آلمان)
- TMT (ژاپن)
- Oerlikon (سوئیس/آلمان)
- Jwell (چین)
کاربردهای نخ POY
ماده اولیه برای نخ DTY (Draw Textured Yarn) که در لباس های کش باف، ورزشی و خانگی به کار می رود.- استفاده در نخ های ATY (Air Textured Yarn) برای پارچه های حجیم تر.
- در برخی موارد برای نخ های صنعتی و تقویت کننده در منسوجات فنی.
به طور کلی نخ POY به عنوان یک نخ پایه در زنجیره تولید نخ های فیلامنتی اهمیت حیاتی دارد. این نخ به واسطه فرآیند نیمه کشش یافتگی خود، پلی میان ریسندگی فیلامنت و تکمیل (تکسچرایزینگ یا کشش کامل) است. انتخاب ماشین آلات نساجی باکیفیت و کنترل دقیق شرایط تولید (دمای مذاب، سرعت کشش و شرایط کوئنچینگ) نقش کلیدی در کیفیت نهایی نخ POY ایفا می کند.
